تربیت
Tarbiat.Org

منتهی الآمال تاریخ چهارده معصوم (جلد دوم)
حاج شیخ عباس قمی (رضوان الله علیه)

دوم - اسحاق بن عمّار صیرفی کوفی از اصحاب حضرت صادق علیه السلام و موسی بن جعفر علیه السلام است‏

علماء رجال در حق او گفته‏اند که او شیخ اصحاب ما است و ثقه است، و او و برادران او یونس و یوسف و قیس و اسماعیل بیت بزرگی از شیعه می‏باشند، و پسران برادرش علی و بشیر پسران اسماعیل از وجوه اهل حدیث می‏باشند و روایت است که حضرت صادق علیه السلام هرگاه اسحاق و اسماعیل پسران عمّار را می‏دید می‏فرمود: وَ قَدْ یَجْمَعُهُما لاَقْوامٍ؛ یعنی حق تعالی گاهی دنیا و آخرت را برای بعضی جمع می‏فرماید.(467)
و روایت است از عمار بن حیّان که گفت: خبر دادم به حضرت صادق علیه السلام از برّ و نیکی کردن اسماعیل پسرم به من، فرمود: من او را دوست می‏داشتم و الحال زیاد شد محبت من به او. و بالجمله؛ علما، اسحاق بن عمار را فطحی می‏دانستند به جهت تصریح شیخ در فهرست و از این جهت حدیث را از جهت او موثق می‏شمردند تا نوبت به شیخ بهائی رسید، ایشان اسحاق بن عمار را دو نفر گرفتند یکی را امامی گفتند و اسحاق بن عمار بن موسی را فطحی گرفتند و لهذا در سند باید رجوع به تمیز کنند تا معلوم شود که کدام یک می‏باشند، و عمل علما بر همین بود تا زمان علامه طباطبائی بحرالعلوم رحمه اللَّه، این بزرگوار قرائنی به دست آورد که اسحاق به عمار یک نفر بیشتر نیست و آن هم ثقه و امامی مذهب است، و شیخ ما علامه محدث نوری رضی اللَّه عنه نیز همین را اختیار کرده در خاتمه مستدرک الوسائل(468) واللَّه العالم.