تربیت
Tarbiat.Org

منازل الآخرة (حکایات و روایات مرگ و عالم پس از مرگ)
حاج شیخ عباس قمی (رضوان الله علیه)

عقبه اول وحشت قبر است:

در کتاب من لا یحضره الفقیه است که چون میت را به نزدیک قبر آورند فوراً او را داخل قبر نکنند زیرا برای قبر هولهای بزرگ است، و حامل آن به خداوند از هول مطَّلَع پناه برد و میت را نزدیک قبر بگذارند و اندکی صبر کند تا آماده دخول شود؛ پس اندکی او را پیشتر برند و اندکی صبر کند. آنگاه او را به کنار قبر برند.
مجلسی اول در شرح آن فرمود: هر چند روح از بدن مفارقت کرده است و روح حیوانی مرده است اما نفس ناطقه زنده است و تعلق او از بدن کاملاً زایل نشده است، و خوف ضغطه قبر و سؤال منکر و نکیر و رومان فتّان قبور، و عذاب برزخ هست تا آنکه برای دیگران عبرت باشد و بیندیشد که چنین حادثه‏ای در پیش دارند...
و در حدیث حسن، از یونس منقول است که گفت حدیثی از حضرت امام موسی کاظم (ع) شنیدم که فرمودند: چون میت را به کنار قبر می‏بری ساعتی او را مهلت ده تا استعداد سؤال منکر و نکیر بیابد.
و روایت شده از براء بن عازب که یکی از معروفین صحابه است که ما در خدمت حضرت رسول صلی الله علیه و آله بودیم که نظرش به جماعتی افتاد که در محلی جمع گشته بودند. پرسید برای چه مردم اجتماع کرده‏اند؟ گفتند برای کندن قبر جمع شده‏اند. براء گفت: چون حضرت اسم قبر را شنید در رفتن به سوی آن شتاب کرد تا خود را به قبر رسانید پس کنار قبر به زانو نشست. من به طرف دیگر مقابل روی آن حضرت رفتم تا ببینم چه کار می‏کند، دیدم بشدت گریست آنگاه رو به ما کرد و فرمود: اخوانی لمثل هذا فأعدوا یعنی ای برادران ما، برای خود چنین جائی تهیه کنید و آماده شوید.
شیخ بهائی نقل کرده که بعضی از حکما را دیدند که در وقت مرگ خود دریغ و حسرت می‏خورد. به او گفتند که این چه حالی است که از تو مشاهده می‏شود؟ گفت چه گمان می‏برید به کسی که به سفری طولانی می‏رود و بدون مونس به قبر وحشتناکی وارد می‏شود و به حضور حاکم عادلی می‏رود که حجتی ندارد؟
و قطب راوندی روایت کرده که حضرت عیسی (ع) پس از مرگ مادر خود مریم را صدا زد و گفت: ای مادر! با من سخن بگو؛ آیا می‏خواهی که به دنیا برگردی؟ گفت: بلی برای آنکه در شب بسیار سرد، برای خدا نماز گزارم و در روز بسیار گرم، روزه بگیرم. ای پسر جان! این راه بسیار خطرناک است.
و روایت شده که حضرت فاطمه صلوات الله علیها در وصیت خود به امیرالمؤمنین صلوات الله علیه گفت: چون من وفات کردم خودت مرا غسل بده و تجهیز کن و نماز گزار و مرا داخل قبر کن و در لحد بسپار و خاک بر روی من بریز و نزد سر من مقابل صورتم بنشین، و قرآن و دعا برای من بسیار بخوان؛ زیرا که آن سعادت وقتی است که مرده محتاج به أنس گرفتن با زنده است.
و سید بن طاووس (رحمة الله علیه) از حضرت رسول صلی الله علیه و آله روایت کرده که فرمود: ساعتی سخت‏تر از شب اول قبر بر میت نمی‏گذرد پس با صدقه دادن، به مرده خود رحم کنید و اگر چیزی نیافتی که صدقه بدهی یکی از شما دو رکعت نماز گذارد و در رکعت اول فاتحة الکتاب را یک مرتبه بخواند و قل هو الله دو مرتبه و در رکعت دوم فاتحه را یک مرتبه ألهیکم التکاثر را ده مرتبه و سلام دهد و بگوید: اللهم صل علی محمد و آل محمد وابعث ثوابها الی قبر ذلک المیت فلان بن فلان پس حق تعالی همان ساعت هزار ملک به سوی قبر آن میت می‏فرستد و با هر ملکی جامه‏ای و حله‏ای، و تنگی قبر او را وسعت می‏دهد تا روز نفخ صور و به نمازگزار به عدد آنچه در آفتاب بر آن می‏تابد حسنات می‏دهد و چهل درجه مقامش را بالا می‏برد.
نماز دیگر:
برای برطرف کردن وحشت قبر از میت مستحب است نمازگزار دو رکعت نماز گزارد در رکعت اول حمد و آیة الکرسی و در رکعت دوم حمد و ده مرتبه انا انزلناه را بخواند و چون سلام دهد بگوید: اللهم صل علی محمد و آل محمد و ابعث ثوابها الی قبر فلان به جان فلان، نام میت را بگوید.
حکایت
شیخ ما ثقه الاسلام نوری (نَوَّرَ الله مرقده) در دارالسلام از استاد خود مولانا الحاج ملا فتحعلی سلطان آبادی عطر الله مضجعه نقل کرده که فرمود: عادت و طریقه من بر آن بود که هر کس از دوستان اهل بیت علیهم السلام که خبر فوتش را می‏شنیدم در شب دفن او برایش دو رکعت نماز می‏خواندم، چه میت را بشناسم یا نشناسم و هیچ کس بر این کار من مطلع نبود تا آنکه روزی یکی از دوستان، مرا در راهی ملاقات کرد و گفت: دیشب خواب دیدم فلان شخص را که در این ایام وفات کرده و از حال او و آنچه بعد از مرگ بر او گذشته پرسیدم گفت: من در سختی و بلا بودم تا آنکه فلانی برایم دو رکعت نماز خواند - و اسم شما را برد - آن دو رکعت نماز، مرا از عذاب نجات داد؛ به خاطر این احسانی که به من کرد خدا پدرش را رحمت کند. مرحوم حاج ملا فتحعلی فرمود آن شخص از من پرسید که آن نماز چه نمازی بود؟ پس من، او را از کار دائمی خود برای اموات خبر دادم.
و نیز از کارهائی که برای وحشت قبر سودمند است مانند آنکه رکوع نماز را کامل کند چنانکه از حضرت امام محمد باقر (ع) روایت شده که کسی که رکوع نماز خود را تمام کند گرفتار وحشت قبر نمی‏شود.
و نیز آنکه در هر روزی صد مرتبه بگوید: لا اله الا الله الملک الحق المبین تا بوده باشد برای او امانی از فقر و از وحشت قبر باشد و به سوی خود توانگری را بکشد و گشوده شود درهای بهشت چنانکه در خبر وارد شده است.
و نیز آنکه بخواند سوره یس را پیش از آنکه بخوابد، و آنکه بخواند نماز لیلة الرغائب را؛ و من آن نماز را با بعضی از فضایل آن در مفاتیح الجنان در اعمال ماه رجب ذکر کردم.
و هر که عیادت کند مریضی را حق تعالی بر او ملکی می‏گمارد که او را در قبر تا روز ورودش به محشر عیادت کند.
و از ابوسعید خدری منقول است که گفت: شنیدم که حضرت رسول صلی الله علیه و آله به علی می‏فرمود: یا علی شاد شود و مژده بده که برای شیعه تو وقت مردن نه حسرتی است و نه وحشت قبر و نه اندوهی در روز نشور.